Εκτύπωση

Ποιοι παράγοντες οδηγούν τους νέους στη συνήθεια του καπνίσματος.

Καθημερινά όλο και περισσότερα άτομα, κυρίως νεαρής ηλικίας, αποκτούν τη συνήθεια αυτή.

Ισχύουν μία σειρά από σύνθετους και ενδογενείς παράγοντες που προδιαθέτουν τους νέους να καπνίσουν και αυτοί ποικίλλουν ανά άτομο και λαό. Αυτοί περιλαμβάνουν υψηλά επίπεδα κοινωνικής αποδοχής για τα προϊόντα του καπνού, έκθεση και αδυναμία αντίδρασης απέναντι στη διαφήμιση, διαθεσιμότητα και εύκολη πρόσβαση, ρόλος προτύπου από τους γονείς και άλλους ενήλικες και κοινωνική πίεση της ομάδας.

Πιο αναλυτικά:

Άραγε γνωρίζουμε εμείς, αλλά και οι γύρω μας τις απαντήσεις στα παρακάτω ερωτήματα:

Γιατί ανάβουμε το πρώτο τσιγάρο; Γιατί κάποια μέρα αποφασί­ζουμε να «βάλουμε στο στόμα μας χόρτο που καίγεται», όπως έλεγε κάποιος μεγάλος ψυχίατρος;

Σίγουρα όχι για τη στυφή και μάλλον δυσάρεστη γεύση του πρώτου τσιγάρου ούτε και λόγω έλλειψης νικοτίνης, εφόσον την αγνοούμε.

Ούτε από κάποια φυσική ανάγκη, όπως το φαγητό μπορεί να εξελιχθεί σε βουλιμία και το ποτό σε αλκοολισμό, γιατί το κάπνισμα δεν πηγάζει από κάποια φυσική ανάγκη του σώματος μας. Η ανάγκη του καπνίσματος, την οποία δημιουργούμε εμείς ή μας τη δημιουργούν, είναι απολύτως τεχνητή. Αντιστοιχεί σε μία τριπλή συμπεριφορά:

·    ατομική συμπεριφορά

·    συμπεριφορά απέναντι στην ομάδα

·    συμπεριφορά του κοινωνικού περιβάλλοντος

Το πρώτο επίπεδο: ατομικό

Μετά από μία περίοδο απόρριψης του καπνού, ή τουλάχιστον του καπνίσματος ως αιτίας ερεθισμών, η οποία εκτείνεται μέχρι το δέκατο έτος της ηλικίας, ξυπνά η επιθυμία για το άγνωστο, δηλαδή το απαγορευμένο. Η έλξη των εφήβων για μια συνήθεια των ενηλίκων παρατηρείται σε μια ηλικία που απορρίπτουν τους ενήλικες, ενώ ταυτόχρονα επιθυμούν να πάρουν τη θέση τους.

Από την άλλη πλευρά, οι επικίνδυνοι συνειρμοί που συνδέονται με τη συνήθεια αυτή, δεν αποτελούν τροχοπέδι, γιατί οι έφηβοι αφενός νομίζουν ότι είναι αθάνατοι, αφετέρου συχνά έχουν την τάση να αψηφούν το μοιραίο.

Το οικογενειακό περιβάλλον, ανάλογα με το αν αποτελείται από καπνιστές ή όχι, παίζει σημαντικό ρόλο προστασίας ή, αντίθετα, διευκόλυνσης της απόκτηση της συνήθειας αυτής.

Ορισμένοι έφηβοι, απογοητευμένοι από το σώμα τους, ξεκινούν το τσιγάρο για να χάσουν βάρος!

Το δεύτερο επίπεδο: η ομάδα

Πρόκειται για την ομάδα των νέων, των εφήβων. Το τσιγάρο γίνεται αντικείμενο ένταξης, ιεροτελεστία μύησης, πραγματική πίπα της ειρήνης.

Ρυθμίζει κατά κάποιο τρόπο την ένταξη στην ομάδα που τόσο έντονα επιδιώκουν οι νέοι. Η ανασφάλεια της

προσωπικότητας προκαλεί την επιθυμία για ομοιομορφία: ο απώτατος στόχος είναι να μοιάζουν με τους άλλους.

Το τρίτο επίπεδο: το κοινωνικό περιβάλλον

Η δύναμη αυτού του επιπέδου είναι σίγουρα μικρότερη από τότε που απαγορεύτηκαν οι διαφημίσεις τσιγάρων, αλλά, ως γνωστό, οι νόμοι έρχονται και παρέρχονται ή έχουν παραθυράκια.

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από την εποχή που η διαφήμιση είχε την δυνατότητα να προβάλει τον καπνιστή Θυμηθείτε τον μαυρισμένο καουμπόι που κάπνιζε γνωστά Αμερικάνικα τσιγάρα. Πουθενά δεν αναφερόταν ότι τα πνευμόνια του ήταν πιο μαύρα απ’ τον ίδιο.

Επίσης υπήρχε μια εποχή που, κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας, μαζί με το βερνίκι για το γυάλισμα των παπουτσιών, ο στρατός μοίραζε και τσιγάρα. Πάρα πολλοί άνθρωποι έμαθαν το κάπνισμα με αυτή την ευκαιρία.

Όλα στην κοινωνία μας ωθούν προς το νικοτισμό. Δεν καπνίζουμε όλοι, αλλά είτε το θέλουμε είτε όχι ζούμε σε μία κοινωνία καπνιστών.

Άτομο 
 

Ομάδα 
 

Κοινωνία

>
 

>
 

>

Επιθυμία για το άγνωστο
Επιθυμία ένταξης 

 

Πίεση των ΜΜΕ

Παράγοντες που προδιαθέτουν τους νέους για τη συνήθεια του καπνίσματος:

Ισχύουν μία σειρά από σύνθετους και ενδογενείς παράγοντες που προδιαθέτουν τους νέους να καπνίσουν και αυτοί ποικίλουν σχεδόν ανά άτομο και λαό. Πολυετής έρευνες καθορίζουν ορισμένους παράγοντες που είναι κοινοί στο ρόλο που παίζουν στη μύση των νέων στο κάπνισμα. Αυτοί περιλαμβάνουν υψηλά επίπεδα κοινωνικής αποδοχής για τα προϊόντα καπνού, έκθεση και αδυναμία αντίδρασης απέναντι στη διαφήμιση, διαθεσιμότητα και εύκολη πρόσβαση, ρόλος προτύπου από τους γονείς και άλλους ενήλικες και κοινωνική πίεση της ομάδας.

Λόγοι για τους οποίους καπνίζουν οι έφηβοι:

Παράγοντες που οδηγούν τον έφηβο στην απόρριψη της συνήθειας του καπνίσματος.

Ο έφηβος εκτός από αρνητικές επιρροές οι οποίες θα τον οδηγήσουν στην υιοθέτησή του καπνίσματος μπορεί να ακολουθήσει και τις θετικές,οι οποίες θα τον οδηγήσουν στη σωστή απόφαση,δηλαδή την απόρριψη του τσιγάρου.

Λόγοι για τους οποίους απορρίπτουν το κάπνισμα οι έφηβοι:

Δίαφοροι τύποι καπνιστών:

Λίγες συμβουλές για το πως μπορεί ένας έφηβος να κόψει το κάπνισμα:

Εν τούτοις ,το σημαντικό είναι ότι η πορεία αυτή είναι αναστρέψιμη και μέσα σε 2-6 εβδομάδες διακοπής ο εγκέφαλος προσαρμόζεται ξανά στην προηγούμενη χωρίς νικοτίνη κατάσταση. Στη διάρκεια αυτής της φάσης, ο πρώην καπνιστής βιώνει συμπτώματα στέρησης της νικοτίνης γι' αυτό χρειάζεται υπομονή, επιμονή και κυρίως υποστήριξη.

Συμβουλές προς τους γονείς για να βοηθήσουν τα παιδιά τους να σταματήσουν το κάπνισμα:

Μην στέκεστε ανήμποροι και αδρανείς – κάντε κάτι! Στόχος, λοιπόν, είναι να γίνουν ενήμεροι οι νέοι (αλλά και όλοι οι υπόλοιποι, αφού το θέμα αφορά όλες τις ηλικίες), ώστε να μπορέσουν να προστατευθούν, διότι η εφηβεία είναι η πιο κρίσιμη ηλικία στη ζωή ενός ανθρώπου, γιατί τότε διαμορφώνει και αποκτά το χαρακτήρα, την προσωπικότητα, αλλά και συνήθειες που τους ακολουθούν σε όλη την υπόλοιπη ζωή τους. Αν, επομένως αποφύγουν ορισμένες βλαβερές συνήθειες, θα βελτιώσουν την ίδια τους τη ζωή, αλλά και την ζωή των γύρω τους. Διαβάζοντας,  την έρευνα αυτή, ίσως πολλοί σκεφτούν καλύτερα το θέμα και να μπουν στο σωστό δρόμο.  Για να αντιμετωπιστεί η εξάπλωση της χρήσης του καπνού και να βοηθηθούν οι έφηβοι, ώστε να σταματήσουν το κάπνισμα, χρειάζεται μία ευρεία προσέγγιση και ενημέρωση.

Ποια είναι η καταλληλότερη ηλικία που θα πρέπει να γίνει εκστρατεία ενημέρωσης των νέων για το κάπνισμα;

Μετά από συζήτηση καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι η καλύτερη ηλικία για να ξεκινήσει μια αντικαπνιστική εκστρατεία, ώστε να λάβουν την απαραίτητη γνώση για τις αρνητικές επιπτώσεις της συνήθειας του καπνίσματος, είναι 11-12 ετών. Αυτό το διαπιστώσαμε μέσα από δικές μας εμπειρίες και καταστάσεις που έχουμε βιώσει τα τελευταία χρόνια, όπως και μέσα από έρευνες. Οι έρευνες αυτές έδειξαν ότι η Ελλάδα είναι μια από τις πρώτες χώρες στην Ευρώπη με το μεγαλύτερο ποσοστό ανηλίκων καπνιστών που ανέρχεται στο 35 %. Κατά τη γνώμη μας είναι ένας αρκετά μεγάλος αριθμός ατόμων που συνεχώς αυξάνεται. Συμπεραίνουμε πως το κάπνισμα είναι ένα φαινόμενο που επηρεάζει πολλές ηλικίες και γι’ αυτό η ενημέρωση θα πρέπει να γίνεται από πολύ νωρίς έτσι ώστε να αποφευχθούν τέτοιου είδους καταστάσεις.